Bir iş toplantısı için Düsseldorf’a gelmişken üniversiteden arkadaşı Şener'i de görmek istedi. Hollanda sınırına yakın, adını hatırlamadığı küçük bir şehirde yaşıyordu. Aradı, çok sevindi Şener.  “Yıllardır görüşemedik yahu, ne iyi olur,” diyerek, oraya nasıl gelebileceğini tarif etti. Tren kasabaya vardığında akşam güneşi birbirine benzeyen iki katlı evlerin kiremitlerine vuruyordu. Arkadaşı garda eşiyle birlikte karşıladı Cemil'i. Tanıştırdı. Hülya, çok güzel bir kadındı. Şener'le aralarında bir sıkıntı olduğu hemen anlaşılıyordu. Birbirlerine dokunmuyor, hatta bakmıyorlardı bile.

Evleri düzenliydi ama havasında garip bir durgunluk vardı. “Acıktın mı, yoksa birer kahve mi içelim?” diye sordu Şener. Cemil'in tercihi kahveden yana olunca Hülya onlara arkasını dönüp Amerikan mutfağın tezgahına yanaştı. Şener eski günlerden bahsetmeye başlamıştı bile. Cemil'in kulakları ondaydı ama gözleri ikide bir Hülya'nın cezveyi karıştırırken titreyen kalçalarına takılıyordu.

Kahvelerini içerken, “Eee... Burada nasıl gidiyor hayat?” diye sordu Cemil. Arkadaşı  günlerinin harika geçtiğini söylerken Hülya alaycı bir kahkaha atıp yerinden kalktı. “Harikaymış... Peh!” diyerek uzaklaştı.

Şener bozuntuya vermedi. Gardan beri kim bilir kaçıncı kez gelip sarıldı Cemil'e, sırtını yumrukladı, “İyi ki geldin,” dedi. Vücudu gübre kokuyordu, elleri nasırlıydı. Diploması burada geçerli olmadığından mesleğini yapamadığını, bir hayvan çiftliğinde çalıştığını söylemişti.

Hava karardığında Şener bahçede mangalı yaktı. Hülya, suratı bir karış, masayı hazırladı. Etler pişerken bira içti iki adam, sonra “Burada daha ucuz bu meret,” diyerek rakı getirdi Şener. Hülya da biraz içti, yüzü normale döndü ama konuşmalara pek katılmadı. İki eski dost, geçmişten konuştular. Fakülte kantini, İstanbul’un nemli yaz geceleri, okey masası hatıraları... Rakı bitince birayla devam ettiler. Saat ilerleyince Şener masaya kafasını koydu, “Ulan ne fena oldum be!” dedi. Hülya ile birer koluna girip ikinci kattaki yatak odasına götürüp yatırdılar Şener'i. Başını yastığa koyar koymaz hemen sızdı.

Cemil ve Hülya bahçeye döndüler. Kadın masadan birkaç tabağı içeri götürüp elinde sigara ile geldi. “Her akşam böyle,” dedi, alçak bir sesle. Oturdu, ofladı. “İçiyor, sızıyor. Ne bulursa içiyor. Sanki ev değil meyhane,” diye sızlanmaya devam etti.

Cemil bir şey diyemedi.

“Evliliğimizde bir boşluk var,” diyerek içini dökmeye başladı Hülya. “Kapanmayan bir boşluk. İçine ne koyarsak koyalım yutuyor.”

Sesinde öyle bir bıkkınlık vardı ki, Cemil'in boğazı düğümlendi.

 “Belki zamanla geçer,” dedi.

 “Zamanla sadece zaman geçer,” diyerek gülümsedi Hülya. “Üstelik burada zaman bile sıkılıyor.”

Kadının yüzüne baktı, onun ne kadar yalnız olduğunu fark etti. Bu bakışı yakaladı Hülya, bir anlık sessizlik oldu, sonra masayı toplamaya devam etti.

Yardım etmek için kalktı Cemil, kadehleri ve boş şişeleri içeri götürdü. Mutfakta Hülya'yı ağlarken buldu. Ne yapacağını bilemedi, bir süre öylece durdu. Sonra teselli etmek için yaklaştı. “Kusura bakma,” dedi Hülya. Cemil'in “Yok, ne kusuru...” demesine kalmadan kadın ona sarıldı, omzu gözyaşlarıyla ıslandı. Öyle dakikalarca durdular. Derken kadın boynundan başlayarak Cemil’i öpmeye başladı.

Cemil ilk anda irkildi, geri çekilmek istedi. Ama kadın öyle istekli öpüyordu ki, karşılık vermeye başladı. İkisi de içlerinde büyüyen boşluğu birbiriyle dolduruyordu.

Sabah kahvaltısı sessizlik içinde geçti. Şener, “Akşamdan kalmayım ya...” diyerek baş ağrısından şikâyet etti. Hülya kısık sesle, “Her günkü gibi...” diye ekledi.

“Kahvaltıdan sonra gideyim ben... Tren saatleri internette var mı?” dedi Cemil. Şener ısrar etse de fikrini değiştirmedi. Sonunda arkadaşı pes edip, “Sağol geldiğin için dostum,” dedi. İlk tren iki saat sonraydı. Şener işe gitmek zorunda olduğu için vedalaştılar.

 O gidince Hülya, “Dün gece…” diye başlayıp bir şey diyecek oldu. “Unutalım,” dedi Cemil, “yanlıştı, unutalım.” Hülya bir şey söylemeden arkasını döndü.

Aylar geçti. İş yoğunluğu, şehir gürültüsü, zamanın hızla akan telaşı… Cemil'in hayatındaki her şey o kasabayı, o geceyi silmeye çalıştı ama Hülya rüyalarına giriyor, bilinci tersine bir çaba gösterse de onu istiyordu.

Bir kış sabahı telefon çaldı. Şener’di. “İstanbul’dayım,” dedi. “Yarın akşam buluşalım mı?”

Cemil’in yüreği sıkıştı. “Olur," demek zorunda kaldı, sesi kısık çıktı.

O gece boyunca uyuyamadı. Düşünceler, pişmanlıkla karışık bir gerginlik halinde zihnini kemiriyordu. Hülya anlatmış olabilir miydi? Şener ondan hesap sormak için mi görüşmek istiyordu?

Kalktı, banyoya gidip aynadaki yüze baktı. “Şener'in dostu muyum ben, yoksa onun arkasından iş çeviren puştun teki mi?” diye söylendi. Kendinden nefret ederek yüzüne avuç avuç su çarptı.

Ertesi gün Galata Köprüsü'nde buluştular. Şener zayıflamıştı, gözlerinin altı mordu, elleri titriyordu.

“Ne zaman geldin?” diye sordu Cemil.

“Bir hafta oldu,” dedi Şener, “biraz nefes almam gerekiyordu.”

Sigarasından derin bir nefes aldı. “Boşanıyoruz,” dedi sonra.

Cemil başını kaldırdı.

“Nasıl yani?”

“Hülya sapıttı,” dedi Şener. “Gündüzleri, ben işteyken Hollanda tarafına geçip barlarda içiyormuş. Sürtük! Her önüne gelenle yatıp kalkıyormuş. İnkar bile etmiyor pislik!”

 Sözleri bıçak gibi Cemil’in içine saplandı.

“Dört yıldır çalışıyorum, uğraşıyorum. Ona iyi bir hayat kurmak istedim ama yetmedi. Hep şikayet, hep mutsuzluk. Sanki ben suçluyum.”

Cemil uzun uzun sustu, dinledi. Sessizliğini bir tür kefaret saydı.

Şener’in sesi öfke ve hüzünle dalgalanıyordu. 

“Bazen düşünüyorum da, belki beni hiç sevmedi. Belki sadece buradan kaçmak için benle evlendi,” dedi.

“Belki ikiniz de…” diyecek oldu Cemil ama devam edemedi. Cümle boğazında takılı kaldı.

Şener, “Ne?” diye sordu.

 “Belki ikiniz de o kasabada sıkıştınız,” dedi Cemil, “orası herkesi boğar.”

Şener gülümsedi, acı bir gülümseme. “Sen de hissettin demek…”

Cemil ürperdi. “Ne demek istiyorsun?” diye sordu önce. Arkadaşı cevaplamayınca devam etti. “Orası… Garip bir yer. İnsan kendini kaybediyor. Hülya da... Eşin... Belki o da kayboldu orada. Belki sen de…”

Şener sadece of çekti.

Konuşmalarında yanlış bir şeyler vardı. Boşluklar ve belirsizlikler. Cemil söylediği ve duyduğu her cümlede bir eksiklik hissediliyordu. Şener'in ses tonundaki kırık vurguları dinledikçe, “Acaba biliyor mu?” diye düşündü. Belki biliyordu ama söylemiyordu. Belki de bu konuşma, onu itirafa zorlamak için bir tuzaktı.

“Ne yapacaksın şimdi?” diye sordu sonunda.

“Boşanacağız,” dedi Şener, “o isterse orada kalsın. Ben dönmem Almanya’ya. Yeter bu kadar.”

Cemil kendisini sıkışmış hissediyordu. Arkadaşını savunmak, onlara bir çıkış yolu bulmak istiyordu ama kelimeleri seçemiyordu.

“Zor bir dönemden geçiyorsun,” dedi, “belki biraz zaman…”

 “Zaman mı?” dedi Şener alayla. “Zaman hiç bir şeyi değiştirmiyor dostum. Değiştiriyorsa da, kötü yönde...”

Bir süre sustular. Kalabalığın uğultusu, masadaki bardakların tınısına karıştı. Cemil’in zihni bir anlığına Hülya’nın kokusuna gitti. Utandı, hızla bardağa sarılıp birasını bitirdi.

Şener, “Geçen sene sen geldiğinde... ” diye yeni bir cümleye başlayınca Cemil'in kalbi sıkıştı.

“O zaman bilmiyordum Hülya'nın yaptıklarını,” diye devam etti Şener. “Sen bir gariplik sezmiş miydin?”

“Yooo...” diye acele cevapladı Cemil.

“Ben sızdıktan sonra bir şey demedi mi?” diye zor sorulara devam etti Şener.

Cemil’in parmakları bardakta gerildi. “Hayır... Masayı topladık... Konuşmadık...” diyebildi kesik kesik.

Şener kaşlarını kaldırdı. “Sana asılmamasına şaşırdım. O gece yanıma yatmamış orospu. Sabah uyanıp salona gitmiştim. Koltukta yatıyordu. Yanına yatıp sarılayım dedim, itti.”

Cemil’in sırtından buz gibi terler aktı.

Şener gözlerini ona dikti, birden gülümsedi. “İyi ki uğramıştın o zaman,” dedi. “Yalnızdım, dost yüzü görmek iyi gelmişti.”

Cemil gülümsemeye çalıştı ama Hülya'yı öpen dudakları beyninin emrine uymadı. Sadece başını salladı, “Benim için de...” diyebildi.

Kalktılar. Eminönü tarafına yürüyüp iskelenin önünde vedalaştılar.

“Mutlaka yine görüşelim,” dedi Şener.

Cemil belli belirsiz başıyla onayladı onu.

Şener elini Cemil’in omzuna koydu, kısa bir süre tuttu. “Dostluğumuza bak...” dedi, “yıllar geçiyor, bazı şeyler değişmiyor.”

“Bazı şeyler...” diye yineledi Cemil. Şener'in gözlerine baktı. Sisliydi. Belki biliyordu, belki hiçbir şey bilmiyordu. Belki bilip de susuyordu, dostluğun hatırına.

Şener yürüyüp uzaklaştı. Cemil arkasından baktı. Arkadaşının adımlarında bir ağırlık vardı. Bir an için dönüp bakacak sandı, dönmedi.

Küpeli Köyü’nden, çoban Hasan’ın kızı Altınay. Anasının gözbebeği, babasının nur topu. Her aya çıkan aydınlanmaz ama pırıl pırıl aydınlatır Altınay. Günebakan gibi mahzun durur boynu, güle bakan bülbül gibi şakır dilleri. Minicik köyün altın saçlı, üzüm gözlü meleği.

Altı yaşında küçük melek. Anası doğum günü sıhhatine bezden bir bebek yapar ona. İki ceviz çomağını çakar, etrafına naylon iple yün sarar, Amerikan beziyle kaplar yünün çevresini. Pembe güllü basmadan bir entari, sarı örgü ipinden saçlar, yeşil düğmeden gözler. Bez bebek sanki Altınay. O gün Altınay’a bayram gelir anasından. Ne sevinir ne sevinir küçük kız. Anası, “Ne diye çağıracan bunu Altınay?” diye sorar, “aynı sana benzedi.”

“Şirin olsun ana adı,” der Altınay, “pek şirin kız olmuş.”

Şirin bezden, yünden belki ama Altınay’ın sureti var onda. Bu güzeli doğuran ananın elleri değdi ona. Altınay’a can yoldaşı, boş eyvanda arkadaşı, tasını deviren kedinin bile tek sırdaşı bez bebek. Altınay’ın minnacık çocuk dünyasına sığar mı bir bez bebek? Sığmaz elbet.

Altınay alır Şirin’i yanına, koşar köy meydanına. Esma, İnci, Hediye meydanda. Belli ki ebelemece oynanacak. Hediye, işaret parmağını ağzında döndürüyor, parmağını arkadaşlarının bağırlarına dürte dürte söylüyor tekerlemesini.

“İncilerim döküldü, toplayamadım. Küçük hanım geldi saklayamadım. Ikırcık, mıkırcık, kız saçların kıvırcık. Sana dedim sen çık.”

Altınay’ı elinde Şirin’le görünce susar küçük ağız. Hepsi dönüp üzüm gözlüye bakar.

“Bakın hele şuna, ne güzel bebek,” der Esma.

Altınay sevinir güller gibi, bir daha inandırmak ister kendini bebeğin güzelliğine. Çevirir, hiç görmemiş gibi bir daha bakar, Şirin’in bezden yüzüne. Bilmez ki onun güzelliği kendi nazarından.

“Anam yaptı dün, söyleyin analarınıza, size de yapsın.”

“Heye,” der İnci. “Anamgil bizim evin önünde oturur. Gel gösterelim de bize de yapsınlar.”

Küçük güvercinler koştura koştura, sırma saç beliğinden kanatlarını çırpa çırpa varırlar analarına. Hangi ana anlamaz güvercinin dilinden? Akşama bebekler hazır olacaktır, söz alır minikler. Kiminin gözünden birkaç damla inci yuvarlansa da bez bebek için, sözler tutulur.

Ertesi gün meydanda, bezden Şirinler ellerde, çiçekler açmış yüzlerde. Köy meydanından öteye gidemeyecek senaryolar yazılır dakikasında. Başroller bezden Şirinlere verilir. Bezden Şirinler Hacı Ömer’in yalağında, bezden Şirinler Karakaçan’ın sırtında, bezden Şirinler, Esmaların damında, bezden Şirinler dut ağacının üstünde. Günün sonunda hepsi küçük analarının koynunda, melek uykusunda…

Gün çabuk geçer çocuk mazisinde. Bezden Şirinler küçük anaları gibi düşeyazmışlar meydanın tozu toprağında, küçük analarının basma sokak entarileri gibi eskimiş esvapları, küçük analarının kara tırnakları gibi kararmış yüzleri. Bayram geliyor. Küçük anaların dilleri olur bez bebekler. Bayramlık isterler. Keşke bayram bez bebeklere entari olacak bir avuç çaput kadar ucuz olsa. Keşke bayram arzuları bez bebeklerin dilinde kalsa. Mümkün mü? Bayram en çok bu belik kanatlı güvercinlere gelmez mi?

Çoban Hasan bayramı Ankara’da, hayvan pazarında geçirir. Bayram koca köyde bir tek Hasan’a gelir. Bir dahaki bayrama kadar geçinecek hâsılatı cebinde, bir kışlık un parası da elindeki süslü kutuda. Altınay’ı elinde bez bebekle görünce yüreği kabarırmış Hasan’ın. Ona şehirden porselen bir bebek alasıymış. Bir çuval un Altınay’ın ay yüzüne feda olsunmuş. Ne bilir çoban Hasan unu tasa silme doldurmayı. Ne bilir elden kayan bir çamaşır sabunu için buz gibi akarsuyun ardında koşmayı. Onu altın saçlı kızının bir gülüşü doyurur. Ne de olsa karısı borcuna bir tas unu da bulur, beş yıllık entariyle beş yıl daha da durur.

Anası kızsa da Altınay’ın babasına, kocasının sevgisini sever, kızının sevincini sever, avunur eli mahkûm. Varsın bir tas un eksik olsun, varsın bir entariyi yıl yıl üstüne giysin. Yavrunun gülen gözü her şeye değmez mi? Değer.

Değdi de. Altınay öyle sevinir ki porselen bebeği görünce, bütün ev ışığıyla aydınlanır, bülbül dilleri susmak bilmez.

“Ana bunun saçları ne güzel değil mi?”

“He kuzum, aynı senin saçların gibi.”

“Baba bunun entarisi gibi bana da alalım olur mu?”

“Alalım, kızım.”

“Baba bundan güzeli var mıydı çarşıda?”

“Yoktu, en güzelini ben aldım.”

“Ana…”

“…”

Porselen bebek Altınay’ın içine bezden Şirin kadar bile sığmaz. Yeni kızın adı da Altınay konur, küçük anasınınki gibi. Eli ayağı muntazam, ağzı yüzü muazzam, saçı sarı, gözü mavi, entarisi pembe saten billur gibi bir bebek. Güzelliği nazardan değil, saçı ipten değil, gözü düğmeden, entarisi basmadan değil. Ama bilmezler ki onu yapan eller de etten, kemikten değil.

Altınay sabahı zor bekler. Kızların bezden Şirinlerini alıp meydana geldikleri saatte o da küçük Altınay’ını alıp koşar meydana. Gururla gösterir bebeğini arkadaşlarına.

“Bakın, babam getirdi Ankara’dan.”

Küçük diller lal olur, gözler bakar kalır yeni kıza. Söylenecek ne vardır? Yeni kızda bezden Şirin’lerin esamesi okunmaz. Şirinlerin de analarının da boyunları bükük kalır. Ne yapmalıdır? Her baba Ankara’ya gitmez, gitse de böyle bebek getirmez. Öyleyse bebek Altınay’da küçük ana Altınay da çekilsin meydandan.

Altınay’ın gözlerinden inciler dökülür. Hediye’nin, Esma’nın, İnci’nin incileri evde ana babaya sökülür.

“Ben de Altınay’ın gibi bebek isterim.”

Ertesi gün meydana Şirinlerle inilmez. Altınay oyunlara alınmaz. Umuru mudur Altınay’ın? Pek de sayılmaz. Az çok aklı erer onu kıskandıklarına, bu güzel bebekten onlarda olmadığı için aralarına almadıklarına. Öyleyse Altınay bebek kendine de yeter anasına da.

Köyün küçük meleklerinin gözleri gıptayla üstünde ya, yanlarında da istemezler onu. Çocukça umursamaz Altınay, yine orada burada, bebeğiyle. Altınay bebek dut ağacının üstündeyken düşer kolu kırılır, Altınay bebeğin Karakaçan’ın sırtında entarisi sökülür. Altınay bebeğin Hacı Ömer’in yalağında saçı bozulur. Küçük anası şaşar kalır bu işe, tek oyun arkadaşının kırılganlığına bir anlam veremez. Ağlayarak eve koşar, bebeğini anasına gösterir. Anası bebeğin bu halini görünce Altınay’a kızar ama çocuğun gönlü olsun diye de marangoz tutkalıyla kırılan kolu onarır, entarinin söküğünü diker, becerdiğince bozuk saçı düzeltir. Porselen bebeğin kutudan çıkan güzelliği kalmamıştır ya, yine de hoş sayılır. Altınay baktı olmayacak, küçük Altınay’ı sahanlığa kaldırır. Onu sokağa çıkarmamaya karar verir. Her gün sahanlıkta bebeğiyle oturur, saçını, yüzünü okşar durur. Ama nereye kadar? Oyunsuz, yârensiz geçer mi günler? Hem bebek onunla oynamayacaksa neden var?

Anasının saçını taradığı yeşil naylondan tarağı kapar, bebeğini de alır, doğru yalağa koşar. Kendi anasının yaptığı gibi suya batıra batıra tarağı, bebeğin saçlarını taramaya koyulur. Öyle kolay değil dolaşık saçı çözmek. Hele küçük Altınay’ın saçını çözmek daha bir zor.

Bebek Altınay’ın canı mı yanmıştır bilinmez, anasının elinden kaçıp kurtuluverir. Yalağın yanındaki çamurlu su birikintisinin içine düşer birden. Altınay erişemez bebeğin düştüğü yere. Uzunca bir değnek bulsa kurtaracak bebeği belki. Porselen kızını orada bırakır, değnek aramaya koyulur. Tam istediğini bulmuşken bir de ne görsün? Hacı Ömer’in koca boz danası, küçük Altınay’ın üstünde. Hemen sopasını koca dananın kabasına çalar ama çok geçtir. Küçük Altınay’ın güzel yüzü tuzla buz olmuştur çoktan. Altınay’ın küçük ana yüreği bu acıya dayanmaz, feryadı basar. Onu ağlar duyunca sırma saç beliği kanatlılar uçar gelir bir yerlerden. Su birikintisinin içindeki bebeği görünce üzülseler mi, sevinseler mi bilemezler. Biri kızılcık değneğini Altınay’ın elinden alır, bebeği çamurdan çıkarır. Küçük bir meleğin ağzından dökülecek en son sözleri de söyler belki üstüne.

“Ölmüş bu gayrı Altınay, bunu götürüp gömmek lazım.”

Altınay’ın dili susar, sevinci susar, bebeğin parçalarına bakar, etrafını çeviren arkadaşlarına bakar. Günebakan boynu iyice eğilir. Haklı bulur onları, küçük Altınay ölmüştür. Gömmek lazımdır, her ölüyü yaptıkları gibi.

Bebeği bir bez parçasına sarar, köy mezarlığına yollanırlar hep birlikte. Bir ağaç altına küçücük bir mezar kazarlar sopalarla. Zühre nineden öğrendikleri sübhaneyi okur, çocuk merasimiyle gömerler küçük Altınay’ı. Üzerine birkaç demet üzerlik, birkaç mine çiçeği.

Altınay, küçük Altınay’ı gömer toprağa, ne gömdüğünü bilmeden. Ne çamaşırda sabun peşinde koşan anası bilir ne dağdan odun indiren babası ne kendi gibi melek yüzlü arkadaşları bilir. Belki biraz bezden Şirin bilir de onun da dili olsa söylemez.

Altınay eve döner; hüzünlü. Somyanın altına sakladığı bezden Şirin’i çıkarır. Güzel nazarıyla bakar ona bir kez daha. Çocuk oyun yolunda gerek ne de olsa. Soluğu meydanda diğer kızların yanında alır. Sonra yine bezden Şirinler Hacı Ömer’in yalağında, bezden Şirin’ler Karakaçan’ın sırtında, bezden Şirinler, Esmaların damında…

Baba, kızma ama sana bir şey söylemek istiyorum. Ben senin ara sıra gece mesaisine kalmana hiç üzülmüyorum. Hayır hayır! Seni çok seviyorum. Sevmesem üzülmüş gibi yapıp seni kandırmaya çalışır mıydım hiç? Eğer hep gece mesaine kalsan gerçekten üzülürdüm. İşte böyle ara sıra olunca biz de annemle kız kıza parti yapıyoruz ve çok eğleniyoruz.

Senin mesaiye gideceğin günler ödevlerimizi erkenden yapıyoruz. Annem ödev varken parti olmaz diye tutturuyor yoksa. Anneme söyleme ama bir keresinde Azra’nın ödevinin birazını ben yapmıştım. Sen gittikten sonra hemen mutfağa koşuyoruz. Ben meyve suyu sıkıyorum, annem mısır patlatıyor, Azra da tabakları hazırlıyor. Hemen başlıyor dizi gecesi ama hiç bitmiyor çünkü sıkılıp dans etmeye geçiyoruz. Ben en çok, sana yakalandığımda birazcık utandığım o dansı ediyorum. Annemden hiç utanmıyorum çünkü o da bizle dans ediyor.

Duş aldıktan sonra annem kendi yüzüne yaptığı maskelerden bize de yapıyor. Kızma, onu biz zorlayıp kandırdık ama zaten bize az sürüp o da bizi kandırıyor. Maskeli yüzümle aynanın karşısında dans etmeyi seviyorum. Maskeli balo gibi oluyor. Azra maskeyle bizi korkutmaya çalışıyor. Sonra biraz da kremler sürüyoruz.

Annemin parti anlayışı biraz farklı olduğu için bizi yine aynı saatte uyutuyor. Ben, odama gökkuşaklı duvar kâğıdı yaptığın gün ne kadar mutlu olduğumu düşünerek uyuyorum. Pembe boynuzlu unicornum da mutlu oldu bence o gün. Evet biliyorum, bezden yapılmış bir şey mutlu olamaz, o kadar büyüdüm. Ben onu öyle hayal etmeyi seviyorum.

Uykumda beyaz bir midillinin üzerinde sallanıyorum. Eğilip öpmek istiyorum onu ama düşmekten korkuyorum. Sonra annemin bağırdığını duyuyorum, “Bukeet! Bukeeet! Azraa!”. Kum pistin etrafındaki beyaz korkulukların arkasından sesleniyor, ona doğru dönemiyorum. Midilli gittikçe daha çok sallıyor, ipini tutup yanımızda yürüyen abi yok. Banyodan sonra annemin taradığı saçlarıma renkli tozlar giriyor. Teyzemin düğününde atılan simlerle kaplanıyor yüzüm ve bir de havai fişek sesleri sanki tam tepemizde patlıyor. Annem sarılıyor bize, parktaki kaydırakla merdiven arasındaki boru tünele giriyoruz. Bunu çok dar yapmışlar, bir de her yanı batıyor. Dışarda, teneffüsteyken bizim okulun bahçesinde yükselen uğultu var. Herkes bağırıyor herkes koşuyor. Ben hiç sevmiyorum teneffüste terlemeyi, biz şarkı bilmece oyunu oynuyoruz. Sen biliyor musun o oyunu? Ben sana bir şarkı söyleyeceğim sen de devamını söyleyeceksin. Bilemezsen ebesin!

Annem altta kalanın canı çıksın oynamak istiyor ama ben onu seninle oynamayı seviyorum. Azra'yla birlikte senin üstüne atlamak hoşuma gidiyor. Biz sana göre çok hafif olduğumuz için canının yanmayacağını biliyoruz tabii. Annem bizi altta bırakmak istiyor. Biliyorum, o da bütün ağırlığını vermeyerek oynayacak. Boynumdan sırtıma ılık bir su akıyor. Çilekli duş jeli gibi kırmızı ve biraz köpüklü.  Annem yine sert keseliyor sırtımı, ben o kadar kirlenmedim ki, öne eğildikçe o yine bastırıyor.

Körebede çok sıkı bağlamışlar gözümü, karanlıkta kollarımı öne uzatıp sağa sola sallıyorum. Dikenli çiçeklere çarpıyor ellerim, bir şeyler batıyor ve çok acıyor. Yine de pes etmiyorum. Azra’yı yakaladım ama oyunbozanlık yapmak için hiç sesini çıkarmıyor. Ben de inadına sıkıyorum kollarını, olmuyor. O zaman gıdıklarım, Azra gıdıklamaya hiç dayanamaz hemen kıkırdar sanıyorum. Onu gıdıkladıkça ellerim sıcak sıcak ıslanıyor, yine çok terlemiş. Ne kadar uğraşsam da kıkırdamıyor. Azra çok oyunbozanlık yapıyor.

Annem daha çok bastırıyor sırtıma ve durmadan ılık suyla yıkıyor. Azra oyunbozan, yakalansa da hiç ses çıkarmıyor. Ben bu körebe bandını çıkaramıyorum. Ders zili çalmak üzere sanki, uğultu gittikçe artıyor. Yüzüme bulaşmış düğün simleri hep boğazıma kaçıyor. Bu boru tünel daha da daralıyor. Ben sana seslenmek istiyorum ama öksürük tutuyor. Uykum geliyor.

Baba kızma ama sana bir şey söylemek istiyorum…

Yıkım var dedi birisi. Sesi bulunduğumuz hangarın duvarlarına çarpıp yankılandı. Patron, beş kepçeyi gözden geçirip parmağıyla beni işaret etti. Hurdaya ayrılacağım günü beklerken “Küçük bir gecekondu, iş o kadar da zor değil.” deyip yanımda durdu. Yaşlı operatörüm pişkin pişkin güldü. Anlaşılan, parçalarıma ayrılıncaya kadar yakamdan düşecek değillerdi. Yanımdaki diğer dört kepçe rahat bir “off” çekerken benim içimi dert aldı. Bu kırık dökük hâlimle işten korktuğumdan değil, yıkımlara çok üzülüyorum da ondan. Yapacak bir şey yok. Emir büyük yerden. Koskocaman patron, oyuncak niyetine tutmuyor beni bu hangarda, farkındayım. İstesem de istemesem de seçilmişim bir kere.

Cam balkon, sabah ışığını tümüyle içeriye taşımaya fırsat vermiyor. Hantal kaslarına tutturulmuş kollarını sallayarak döneliyor genç adam. Hareketlerinin rüzgârıyla uçuşan tüyler nereye konacağına karar verememiş gibi sağa sola uçuşuyor. Birini küt parmaklarıyla tutmaya çalışıyor. Sanki hâlâ şurada tünüyor o muhteşem kuyruğuyla horozu. Kabarık tüyleriyle boynunu ileri uzatmış, kapıdan girişini bekler gibi. Horozunun kâhin bakışları düşüyor ağacın oynaşan gölgeleri üstüne. Güneş, ufku aşmaya çabalıyor; salkım saçak bulutlar, mevsimden utanarak sünüp uzuyorlar. Sarının güçlü ışıltısı kızıla dönerken tüm üzüntüsü eriyerek yitip gidiyor. Üzerinde kumar oynamış hayat, çuha örtüsünü silkeleyip kınında tuttuğu gerçeklerle baş başa bırakıyor onu. Sönük kırıntılarıyla anılar, şimdi konuşuyor, bağırıyor, sallanıyor ve geçmişe dalıyor.

Bazı kokular, mutfakta kapalı kalmaktan sıkılıp açık kapıdan balkonun sıvasına, pervazlarına sinmiş tanımsız yaşanmışlıkları dillendiriyor. Tıknaz, kafası bedenine oranla büyükçe, omuzları geniş fakat içe dönük durduğundan sırtı kamburmuş gibi durmasına rağmen genç olduğu belli genç adamın. Bacakları, hızarla dikkatlice biçilmiş iki kısa kütüğü andırıyor. Saçsız başı terlemiş, alnının kırışıkları kaşlarının üzerine yığılmış. Burnu iki gözünün ortasından incecikçe gelirken aniden genişleyen ve iki yana yayılan kocaman delikleriyle en göze çarpıcı organı. Küt parmaklı ellerini çapraz olarak birbirine kenetliyor balkondan dışarıyı seyrederken.

İşte çok da uzakta olmayan tekdüze yaşantısı, taş bir ırmak gibi uzanan yoldan geçip gidiyor. Bir nevi ömrünün geçit töreni… Sevinçleri ve üzüntüleri belirgin olmayan gamsız iş dönüşleri. Öğle yemeği menüsündeki kokuların terle beraber özgürleşip ortalığa salındığı ekşi tütsüden, tıkış tıkış insan etinden kendini koparıp indiği minibüs durağı. Evinin beş metre ötesinde, tekmelenerek, hedef tahtası gibi kullanılarak eğilip bükülmüş teneke tenteli, otobüs durağıyım, diye bağırıp varlığını kanıtlamaya çalıştığı dikdörtgen kutu. Hiçbir sürprizin kendini beklemediği evinin oluklu sacdan siperi olan mavi yağlı boyalı dış kapısı. Rutinleşmiş giriş çıkışlara alışıklığından gamsızca gerinerek açılıyor. Önünde zavallılığı tartışma götürmeyen, eşlerini arayan terlikler, arkasına basılıp ezilmiş pazar malı irili ufaklı naylon ayakkabılar. Her birinin yönü başka yöne bakıyor.

Zahmetlice üzerinden atlanarak sofaya geçilen bir eşik. Yer sofrası, tarhana çorbası kokusu, lahana buğusu, elle bölünüp eşit olmadan üleştirilmiş somun ekmeğin çağrısı. Elini ayağını yıkmaya giden genç adama eşlik eden annesinin sert ve bıkkın sesi.

“Bekleyin geberdiniz mi, ekmek düşmanları.”

Bu ekmek düşmanları deyiminin muhatabı dört kız torunu. Kıvırcık kapkara saçlı, zeytin gözlü dünya güzeli dört kız. Öfkesi onlara değil besbelli, bir oğlan torunu olmamasına. Gelinin iş yapmakdaki beceriksizliği. Yemek yapmaktaki acemiliği. Kaynanası bağırdıkça eli ayağına dolaşıp sakarca davranan, sürekli gözü ayak uçlarında gezen kadıncağız, bu evde beslenen bir boğaz.

Genç adam, aylık kazancının pay edildiği, taksitlerinin uç uca ulanıp, ‘desinler’ için döşenen ama ‘kirlenmesin’ diye hiç girilmeyen bir salon için çalışır durur. Bebelerin istiflenip uyumaya muhtaç olduğu, dede ve nenenin artık lüzumu olmayan mahremiyet alanı, bir erkek çocuk yapmak için tahsis edilmiş yatak odasıyla sofaya açılan üç bölme. Islaklığı hiç kurumadığı için romatizmalı bir banyo, bir tuvalet. Her daim misafire hazır edilmiş kapısı kilitli duran bir salon. Hiçbir heyecanın yaşanmadığı iç mekândan kaçmak gerektiğinde çıkılabilecek büyücek bir balkon. Yaşam alanı hepi topu yüz metrekare olan bu ev, kalan mirasların ve didinmelerin sonucunda elde edilmiş. Bu ailenin umudunu, neslinin devamını bağladıkları tek erkek çocuk, genç adam. Yaşlı bir anne ve baba. Sekiz kişilik çekirdek aile.

Yaşlı adamın sessizliği, kendi gölgesinin çapının dışına çıkmayan bakışları tedirginlik anıtı. Baktığında ise kemik gibi batan bir yalnızlık sunuyor karşısındakine. Konuştuğu birkaç kelime, çelik grisi miskin bir kırağı yağdırıyor bulunduğu ortama. Soyunun kuruyacağından endişelenerek tüm hıncını giydirdiği suskunluğu. Eve oğlundan önce geliyor, halı kılıflı minderine bağdaş kuruyor, ot yastığa sırtını dayıyor. Karısı, gelini ve dört kara kız torunu hizmetinde el pençe. Vazgeçemediği, büyüklerinden ödünç aldığı köylülüğü hep sırtında. Oğlu için babasının bu hâlleri kanıksanabilir değil ancak alışılabilir bir durum. Bir devlet dairesine işe girdiğinden beri hayatı bu yavanlıkta genç adamın. Nefesini tıkayan evin havası hep aynı. Çivit kokulu badana, naftalin kokusunu hiç yitirmeyecek olan yatak yorgan. Bunca kalabalığın ortasında sıkışıp yükselen bir yalnızlık.

Çöp tenekeleri aynı kokuyor yine o günkü iş dönüşünde. Fakat bir ses, evlerinin safralarının içinde var olma çabası, rutinini bozuluyor genç adamın, dönüp bakıyor sese doğru. Sarı kanatlarını çırpıp dışarı çıkmak isteyen bir civciv, gücü yettiğince yardım istiyor. Çöp tenekesinin içine eğilip alıyor, esnek kenarları çöpe belenmiş gagası açılıp kapanıyor. İçinde eşi ve çocuklarına duyduğu merhamete benzer bir his uyanıyor.

Karşı komşuları olan Hamit amca, dibinden yağlı, pis bir su sızdıran çöp poşetini getirirken görüyor onu. Genç adamın elindeki tavuk civcivini görünce soruyu beklemeden cevap veriyor.

“Tavukçuların kuluçkalarından çıkan civcivlerden. Sanırım itlaf edilirken kaçmış ellerinden.”

“Salgın hastalık mı varmış?”

“Yok canım. Horoz olacakları ayırıyorlar. Yumurta tavuğu lazım onlara.”

Cevap vermeden eve yöneliyor genç adam. Avucunda civcivle.

“Oğlum, nerede büyütecen? Bahçen mi var?”

Hamit amcanın son söylediklerini duymuyor, yürüyüp gidiyor. Evdekiler şaşkın, genç adam mutlu. Önce bir kutunun içinde sonra da balkonda besliyor onu. Genç adamın hayatına bir anlam katıyor bu varlık. Artık ayrıksı bir yere koyduğu civcivi görmeye can atıyor. Hatta yeniden onun her hareketini kaydettiği bir günlük tutuyor gizlice, yeni yetme heyecanıyla. İlk ötüşünü, elinden yem yiyişini, sabahları kurulmuş saat gibi başlayan gevezeliklerini… Eh, artık bir adı hak ediyor bu kıymetli canlı. Sarı Ercan. Dakikalarca ve ileri zamanlarda saatlerce balkonda onunla zaman geçiriyor.

İlkin ışık sarısı yumuşak tüyleri ve avuç içi kadarken tüm ailenin ilgi odağı olan horoza adı yakışıyor doğrusu. Sevimliyken herkesin sevgilisi. Gel zaman git zaman metalik renkli kıvrık kuyruklu gürültücü varlığa dönüştüğünde tartışmaların odağına yerleşiyor. Kızlar, sokağa salınmadıkları için oyun alanları olan balkonu da kaybettiklerinden hiç âdetleri olmadığı üzere şikâyete başlıyorlar. Gelin, zaten yetemediği işlerine bir de balkonun her gün temizliği eklenince ağlama krizleri geçiriyor. Yaşlı kadın, daha hırçınlaşıyor, gıyabında oğluna beddualar yağdırıyor. Yaşlı adam ise görmeye alıştığı ilginin kaybolmasından hoşnutsuz, çifte kavrulmuş zorbalığını artırıyor. Bunlardan gündüz vakti nasibini alan horoz, hırçınlığı zirveye taşıyor. Kurtarıcısından başka kimseyi balkona yanaştırmıyor.

Bunlardan bihaber genç adam, iş çıkışlarını, horozunun hasretiyle yanıp tutuşarak bir an önce eve gelmeyi iple çekiyor. Kaybolur, başına bir iş gelir düşüncesiyle bahçeye çıkarmadığı horozunun ihtiyaçları, her şeyin önüne geçiyor. Aşağı atlar ve kaçar diye balkonu camekânla kapatıyor. Zahirecilerden çeşit çeşit buğday, mısır, arpa ve envaiçeşit yem alıp, avucunda yediriyor. Suyuna konacak gerekli vitaminleri ihmal etmiyor. Horoz, palazlanmakla kalmıyor besiye çekilmiş damızlık hayvanlar gibi semirdikçe irileşip azmana dönüşüyor. Daha da güzelleşiyor, sahibinin hayranlığına mazhar oluyor. Balkonun onun rahat etmesine yönelik düzenlenme işi adama ayrı bir zevk veriyor.

Kokudan rahatsız olduklarını sürekli dile getiren annesi, karısı ve çocukları yüzünden temizliğini bile üstleniyor. Ondaki bu hamaratlık, bugüne dek babasının elinden bir şeker bile almamış sabilerin ruhunda derin yaralar açıyor. Kara kızlar, sarı horoz kadar olamamanın eksikliğini hissediyor. Adamcağız, çocuklarını götürmediği kırlara çıkıyor ara sıra horozuyla ve yağmurdan sonra toprağın sulu bağrından çıkan solucanları toplamak için elinde bir teneke konserve kutusuyla. Arada bir iş icabı yollandığı şehirlerden, ülkelerden dönüşte getirdiği şekerlemelerden mahrum kalan annesi ve eşi, ucu bulunmayan dolaşıklığı açılmayacak bir sıkıntı yumağına dönüştürüyor. Artık evde mutlu olan iki şahsiyet var; horozu ve kendisi.

Balkonun kümesi andıran kokusu, artık evin içini dolaşırken daha beter nem kokusuyla çarpışıp açık pencerelerden ve kapıdan dışarı taşıyor, komşuları bile rahatsız ediyor. Yaşlı adam suskunluğunu, artık son kerteye gelmiş sabrının zorlanmasıyla bozuyor.

“Bari horoza bir nüfus cüzdanı çıkaralım da neslimiz sürsün. Sarı Ercan. Peh!”

Bu iğnelemeleri kulak arkasına atıyor genç adam, yaşam mekanizmasının çarklarını horozu için döndürüyor. Huzur bulduğu tek yer, bu balkon ve kucaklar gibi açtığında genişliği bir metreyi bulan kanatlar. Yanına sahibinden başka – artık kim kimin sahibi tartışılır- kimseyi yanaştırmadığından tatil günlerinde bile balkonda horozunun yanında. Bir tünek, çıkıp zıplayabileceği dekorlar yapıyor, balkonu minimal bir sirke döndürüyor. Devlet dairesinin yollamak istediği şehir dışındaki görevlerini başkalarına devrediyor. Öyle bağımlı hâle geliyor ki emekli olup kırsalda bir ev bile düşünüyor, içinde horozu ve kendisini düşlüyor.

Pençelerini temizlemeye, tüylerini parlatmaya, beslenmesi için değişik gıdalar araştırmaya onca vakit ayırıyor ki horozunun anlaşılmaz lisanına o kadar dalıyor ki evin boğucu sessizliğinin anlamını düşünecek vakti kalmıyor.

Şu anda olduğu gibi, camekândan dışarıda akıp giden ve bir daha dönmeyecek olan yaşam ağının ipliklerinin titrediğinin farkında değil. Ve pusuda bekleyen belirsizliklere tüm duyularını kapatmış. Bakışları sonsuz bir yolculuğa çıkmış gibi uzakta.

Kırılıp zorla girilen kapıdan içeri doluşan kalabalık ise onun dünyasından çok uzakta. Sofadaki yer sofrası, tabaklar, içindeki ısırılıp bitirilmemiş butlar, kanatlar, göğüs eti, sininin ortasındaki pilav tenceresi, sofra bezinin çevresinde düzensiz bir biçimde bağdaş kurmuş ancak yana yatmış cansız bedenler. Tüyler ürperten bir akşam yemeği. Ailenin yer sofrasına son oturuşu. Orta Çağ vahşetini sahneleyen Barok tarzı bir tablo.

Hamit amca, polisler ve sağlık görevlileriyle eve ilk girenlerden. Atmaya götürüp hengâmeyi görünce elinde unuttuğu kokuşmuş çöp torbası.

“Yapma etme dediysem dinletemedimdi.” diyor bu kan gölünün ortasında ayaklarının ucuna basarak ilerleyen komisere.

“Kime, ne dedin babalık?”

“Babası şikâyetlerden yılmıştı, evdekilerin zoruyla horozu kesiyordu ikindileyin. Böyle olacağını bilsem engel olurdum.”

“Ne diyorsun, anlayamadım.”

“Çöpten civcivi aldığında diyorum. Aslını sorarsan iyi delikanlıdır. Zaar dellendi öğrenince. Zaten pek de akıllı sayılmazdı ya. İşten eve, evden işe gidip gelirdi. Bir de şu -sofradaki tencereyi göstererek- suyuna pilav yapılmış horozuyla ilgilenirdi garibim. Nasıl yaptı bunu aklım almıyor. Bir horoz için, değer miydi?” diyor komiserin kulağına.

Zamanda asılı kalmış gibi balkonda boşluğa bakarken sallanan genç adamı gören polisler, silahlarını bu şüpheliye doğrultuyorlar. Komiser, Hamit amcanın söylediklerinden bir şey anlamamış, hâlâ göz ucuyla bakıyor.

“Çok pis kokuyor. Git şu elindekini at çöpe de seni şahit yazıp zapta geçirelim. Sonra da karakolda ifadeni alalım” diyor zanlının duymasından imtina ederek. 

Zanlı, ipleri başkasının elinde olan bir kukla gibi sallana sarsıla polis aracına bindiriliyor. Aracın rüzgârından üç beş sarı tüy havaya yükseliyor. Gece, karanlık sağanağını günün utançla zayıflayan ışıklarının üstüne döküyor.